Potrzeba AI w służbie francuskiej obrony

W dniu 13 września 2019 r. podczas Letniego Uniwersytetu Obrony Minister Florence Parly przekazała raport Grupy Zadaniowej ds. AI pod nazwą „AI w służbie obrony”, określający strategię Ministerstwa Sił Zbrojnych w zakresie tej przełomowej technologii. Charakter wojny pozostaje taki sam pomimo upływu czasu. To zawsze jest pojedynek woli. Ale wojna rozszerza się na nowe obszary. Opanowanie nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, zawsze było warunkiem wstępnym utrzymania przewagi operacyjnej. W raporcie wielokrotnie wspomina się o tym imperatywu. Sztuczna inteligencja jest rzeczywiście „technologią strategiczną” niezbędną na nadchodzące lata. Prace tej grupy zadaniowej mają w zamierzeniu stanowić wiarygodny, długoterminowy plan działania dla armii francuskich.

Przechwycenie mózgu przez GAFAM zagraża strategicznej niezależności

Konkluzja wyścigu do opanowania sztucznej inteligencji jest jasna. Resztę Stanów wyprzedzają dwa „supermocarstwa”: Stany Zjednoczone i Chiny. Ci pierwsi stawiają na GAFA (Google, Amazon, Facebook, Apple), natomiast Chiny na BATX (Baidu, Alibaba, Tencent, Xiaomi). Ci różni gracze agresywnie pozyskują osoby posiadające wiedzę niezbędną do opracowania odpowiedniej sztucznej inteligencji. W tym celu wyraźnie wspomniano o schwytaniu tych mózgów przez GAFAM. Firmy te odegrały kluczową rolę w rozwoju tej technologii, o czym zdaje się świadczyć ogłoszenie osiągnięcia przez Google przewagi kwantowej. Ta ostatnia koncepcja pozwala na znaczny wzrost przetwarzania poprzez zastosowanie procesorów kwantowych w porównaniu z obecnymi komputerami. Artykuł zespołu badawczego Google został jednak szybko wycofany.

Analizy obronne BATX | Budżety Sił Zbrojnych i wysiłki obronne | Francja
Chiny mają także swoje flagowe firmy z branży nowych technologii, zgrupowane pod akronimem BATX

Podobnie podmioty te mogą mieć interesy sprzeczne z interesami Francji. W wyścigu o opanowanie sztucznej inteligencji biorą udział zarówno podmioty prywatne, jak i państwa. Wydaje się, że Unia Europejska jest na dobrej drodze do stania się potęgą normatywną w sprawach sztucznej inteligencji, czyli obszaru, w którym ramy prawne wymagają jeszcze określenia. W związku z tym Unia ustanowiła swoje wytyczne etyczne, aby pozyskać godną zaufania sztuczną inteligencję. W tym celu w sprawozdaniu przywołuje się stanowisko Francji w sprawie SALA. Te ostatnie nie istnieją, a „zakaz zapobiegawczy nie umożliwiłby sprostania wyzwaniom prawnym i etycznym, jakie stwarzają te systemy”.

Odpowiedź Ministerstwa Sił Zbrojnych

Francja nie zamierza być biernym widzem, wręcz przeciwnie, jest jedną z potęg o najwyższym tempie rozwoju w tej dziedzinie na poziomie europejskim. Ministerstwo Sił Zbrojnych liczy zatem na wieloletni plan działania podzielony na trzy etapy.

  • Pierwsza, obejmująca lata 2018–2019, przypomina fazę kontroli potrzeb i metodologii. Ma na celu zbudowanie początkowego potencjału technicznego i metodologicznego w zakresie obsługi danych, zasadniczo w oparciu o platformę otwierania, udostępniania i wykorzystywania danych (POCEAD). Ta ostatnia ustali ministerialne ramy zarządzania oraz narzędzia operacyjne umożliwiające jego realizację. Na tym etapie określa się jakość danych i progi wykorzystania, aby zoptymalizować przyszłe uczenie się sztucznej inteligencji.
  • Drugi, przeprowadzony w 2020 r., skonsoliduje możliwości techniczne i bazę metodologiczną, opierając się na informacjach zwrotnych z POCEAD i sprawdzonych przypadkach użycia ARTEMIS (architektura masowego przetwarzania i eksploatacji informacji z wielu źródeł). Celem tego ostatniego jest zapewnienie otwarcia różnych baz danych wszystkich służb Ministerstwa Francuskich Sił Zbrojnych. Dekompartmentalizacja baz danych ułatwi wielodyscyplinarne podejście do operacji.
  • Ostatnia, w 2021 r., polega na „dojrzałości organizacyjnej w zakresie kontroli danych, zgodnie z uruchomieniem ARTEMIS do produkcji i umożliwienia odpowiedzi na strategiczne wyzwania resortu”. Jest to zatem etap ponownego dostosowania i doskonalenia.

Te trzy fazy umożliwiają zbudowanie prawdziwej strategii dotyczącej danych, niezbędnej do osiągnięcia możliwie najbardziej wydajnej sztucznej inteligencji.

Aby każdy potrzebujący tego personel mógł skorzystać ze wsparcia AI, nawet w sytuacjach pogorszonych, takich jak OPEX, w ministerstwie włożono wiele wysiłku w chmurę. Ten ostatni będzie kierował się logiką diagramu kołowego strategii State Cloud. Suwerenne mechanizmy w tym obszarze są zidentyfikowanymi imperatywami, aby być w pełni autonomicznymi.

Strategia Ministerstwa Sił Zbrojnych obejmuje cztery obszary zastosowań AI.

Przede wszystkim będzie stanowić wsparcie decyzyjne w planowaniu i postępowaniu. Sztuczna inteligencja będzie na przykład w stanie zdefiniować możliwie najmniej niebezpieczne trasy dla personelu w terenie. Sztuczna inteligencja będzie również niezbędna dla decydentów wojskowych, ponieważ stoi w obliczu ilościowej eksplozji danych w wyniku zwiększonej transmisji z żołnierzami na linii frontu i obrazów gromadzonych przez drony. Jednakże niezbędna jest umiejętność ich możliwie najefektywniejszego analizowania i przetwarzania, aby móc podjąć najlepszą decyzję i odnieść sukces w narzuceniu swojej woli na polu konfrontacji. Podobnie wykorzystanie sztucznej inteligencji przez decydentów prawdopodobnie przyspieszy cykle decyzyjne dzięki lepszemu planowaniu.

Po drugie, walka oparta na współpracy zostanie znacznie ulepszona. W porządkusztuczna inteligencja umożliwia lepsze przygotowanie do rozmieszczenia i konfrontacji w terenie. Faktycznie, symulacje będą coraz dokładniejsze. Dlatego producenci mogą na nich polegać, oferując i testując sprzęt, który możliwie najlepiej odpowiada potrzebom operatorów w terenie. Podobnie operatorzy będą lepiej przygotowani do przyszłych wdrożeń dzięki symulacjom oferowanym przez sztuczną inteligencję, uwzględniającym lokalne warunki topograficzne i pogodowe. Dzięki tej technologii modułowe wyposażenie armii będzie lepiej dostosowane do terenu. Testując różne możliwe kombinacje, sztuczna inteligencja wybierze najbardziej odpowiednią dla danej sytuacji. Operator będzie więc mógł się na nim przeszkolić i zatwierdzić lub nie propozycję AI. Ważne jest jednak, aby operator nie podążał ślepo za sztuczną inteligencją. Jego krytyczne myślenie musi pozostać w pełni skuteczne.

Po trzecie, decydujące znaczenie będzie miało zastosowanie sztucznej inteligencji w cyberobronie. Rzeczywiście, czas reakcji podczas operacji cybernetycznych jest coraz bardziej skracany. Sztuczna inteligencja umożliwi reakcję natychmiast po wykryciu wrogiej operacji cybernetycznej, zwłaszcza że sztuczną inteligencję można wykorzystać ofensywnie. Na przykład IBM zaprezentował protokół DeepLocker w 2018 roku. To ostatnie umożliwia wykonanie m.in malware stealth poprzez wdrożenie go w oprogramowaniu stron trzecich. Aktywacja tego malware odbywa się dzięki AI.

warsztat Rafale 1 Analiza obrony | Budżety Sił Zbrojnych i wysiłki obronne | Francja
Dział obsługi samolotów odniesie korzyści z rozwoju sztucznej inteligencji, aby przewidywać potrzeby i optymalizować zarządzanie częściami zamiennymi

Wreszcie MCO zostanie udoskonalone przy użyciu tej technologii. We Francji obserwacja dostępności zasobów lotniczych sił zbrojnych jest zdumiewająca. W 2017 r. dostępnych było mniej niż 50% francuskiej floty samolotów. Sztuczna inteligencja może pomóc rozwiązać ten kryzys. Jest to zatem rzeczywiście czynnik przewagi operacyjnej. Na przykład Data miningeksploracja danych umożliwia zwiększenie OLS poprzez zwiększenie dostępności i kosztów. Będzie to wymagało skonsolidowania wykrytych słabych sygnałów. Będzie to możliwe poprzez zwiększenie mocy uczenia się sztucznej inteligencji w systemach uzbrojenia poprzez masową wymianę danych pomiędzy firmami tworzącymi BITD. W tym celu niezbędnym warunkiem jest cyfryzacja sprzętu. Konieczne jest rutynowe modelowanie 3D używanego sprzętu w celu porównania bieżącego stanu systemu uzbrojenia z jego fabrycznym stanem bazowym. Podobnie niektóre zadania MCO mają zostać zautomatyzowane poprzez zastosowanie algorytmów optymalizacyjnych lub dronów, aby uzyskać lepsze planowanie MCO.

Narzędzia Francji w tej walce

Aby strategia ministerstwa była skuteczna, konieczne jest inwestowanie w prawdziwy francuski przemysł w sztuczną inteligencję. Minister przypomina bowiem o konieczności „rozwoju suwerenności w zakresie francuskiego i europejskiego przemysłu obronnego”. Coś, do czego mocno może zachęcać zapowiadany plan wsparcia dla francuskich start-upów. Należy jednak zachować czujność w przypadku schwytania części z nich przez GAFAM. Przykład przejęcia angielskiego start-upu DeepMind Technologies przez Google dowodzi tego niebezpieczeństwa i okrutnego braku innowacji dla państw. Pomimo tej krytyki przyszłość rysuje się w jasnych barwach. Rzeczywiście DGE i Banque Publique d'Investissement France ogłosiły zaproszenie do składania projektów w formie wyzwań w ramach programu przyszłych inwestycji. Część z nich dotyczy obszaru bezpieczeństwa i obronności, w szczególności obszaru symulacji obronności, czy też efektywności danych dostępnych do uczenia się sztucznej inteligencji. Badania nad sztuczną inteligencją muszą pochodzić zarówno z tradycyjnych kręgów badawczych, jak i przemysłu, a wszystko to przy wsparciu państwa. Mocarstwo, które najlepiej opanowało technologię sztucznej inteligencji, będzie najbardziej uprawnione do narzucania swoich standardów na szczeblu międzynarodowym. Należy jednak określić ramy prawne dla tej technologii. Jest to zatem jeden z głównych celów Chin.

Na dalej

PORTALE SPOŁECZNOŚCIOWE

Ostatnie artykuły